Zakończenie głównej sprawy nie zawsze oznacza, że dla każdego zarzutu wykorzystano właściwą drogę krajową. Weryfikację trzeba prowadzić osobno dla poszczególnych problemów.
Sprawdź, gdzie podniesiono istotę zarzutu
Dla każdego zarzutu wskaż konkretne pismo lub protokół oraz rozstrzygnięcie. Zaznacz fragment przedstawiający problem organowi krajowemu. Samo wypisanie artykułu Konwencji nie wyjaśnia, co zakwestionowano. Wymóg wyczerpania wynika z art. 35 Konwencji.
Nie szukaj dowolnego ostatniego środka
Instrukcja ETPCz wymaga prawidłowego, terminowego wykorzystania właściwych środków krajowych; nie nakazuje korzystania z nieskutecznych ani uznaniowych lub nadzwyczajnych środków spoza normalnej drogi odwoławczej. Polska instrukcja, część I. Nie przesądza to, że każdy środek nazywany w prawie krajowym „nadzwyczajnym” można pominąć. Potrzebna jest ocena jego funkcji w danej sprawie.
Zapisz, dlaczego środek wykorzystano lub pominięto
W tabeli umieść podstawę, dostępność, termin, możliwy rezultat i dokument potwierdzający działanie. Gdy twierdzisz, że środek nie istniał lub był niedostępny, opisz konkretną przeszkodę. Nie zastępuj tego ogólnym przekonaniem, że odwołanie i tak byłoby przegrane.
Ustal decyzję istotną dla terminu
Termin czterech miesięcy z art. 35 wymaga osobnej kontroli. Kolejny list, wniosek do rzecznika lub próba wznowienia nie dają automatycznie nowego początku. Porównaj wybraną decyzję z rzeczywistą drogą właściwą dla zarzutu i dowodem jej doręczenia. Konwencja, art. 35.
Materiały do przygotowania projektu
Przygotuj środki zaskarżenia, rozstrzygnięcia i dowody wniesienia; zaznacz każdą wątpliwość co do dostępnego środka. Opisz sprawę i dodaj dokumenty. Zamówienie projektu nie wnosi skargi i nie zachowuje terminu. Ostateczny pakiet wymaga kontroli aktualnego formularza, podpisów i sposobu wysyłki.
Zakres sprawdzono 2 listopada 2026 r. Poradnik dotyczy wskazanego zagadnienia, a nie wszystkich przesłanek dopuszczalności skargi.