Sąd może kontrolować decyzję organu albo wyrok innego sądu, ale odbywa się to różnymi drogami. Ogólna nazwa „odwołanie” nie wskazuje terminu.
Decyzja ZUS lub WZON
Co do zasady odwołanie wnosi się do organu lub zespołu, który wydał decyzję, w miesiąc od doręczenia, według art. 477⁹ KPC. Przy WZON trzeba rozróżnić rodzaj dokumentu i wcześniejszy etap; zwykła skarga do WSA nie zastępuje tej ścieżki.
Wyrok lub postanowienie cywilne
Od wyroku pierwszej instancji zasadniczo służy apelacja, zwykle w dwa tygodnie od doręczenia z uzasadnieniem; istnieje wariant trzytygodniowy. Zażalenie ma inną dopuszczalność i co do zasady tygodniowy termin. KPC, art. 367–369, 394 i 477⁹.
Nakaz i inna procedura
Nakaz upominawczy prowadzi do sprzeciwu, nakazowy do zarzutów. Sprawy karne i administracyjne stosują odrębne kodeksy. Zapisz pełną nazwę dokumentu, autora, etap i pouczenie przed wyborem formularza.
Dopiero potem napisz zarzuty
Oznacz zaskarżony dokument, zakres, oczekiwaną zmianę i jej faktyczne uzasadnienie. Zachowaj dowód doręczenia oraz właściwego wniesienia. Nie zakładaj jednego 14-dniowego terminu dla wszystkich spraw.
Materiały do przygotowania pisma
Dodaj pełny dokument z pouczeniem i wskaż kwestionowane rozstrzygnięcie. Opisz sprawę i dodaj dokumenty. Gotowy projekt sprawdź przed podpisaniem i wniesieniem.
Zakres sprawdzono 2 listopada 2026 r. Poradnik dotyczy opisanej procedury; tryb szczególny może wymagać dodatkowej oceny.